Η Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος ως ιστορική αφετηρία
της φιλελεύθερης δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Δύση.
(Αρχιμανδρίτη Αθηναγόρα Σουπουρτζή)
Η Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος (Νίκαια, 325 μ.Χ.) υπήρξε όχι μόνο
κορυφαίο εκκλησιαστικό γεγονός αλλά και ένα πρώιμο ιστορικό παράδειγμα
θεσμικής οργάνωσης με χαρακτηριστικά που προοικονομούν βασικές αρχές της
φιλελεύθερης δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.
Πολύ
πριν από τις νεωτερικές επαναστάσεις, η Εκκλησία διαμόρφωσε έναν
μηχανισμό συλλογικής λήψης αποφάσεων, βασισμένο στην
αντιπροσωπευτικότητα, στον θεσμικό διάλογο, στους κανόνες πλειοψηφίας
και στη σχετική αυτονομία από την πολιτική εξουσία. Η συμμετοχή του
αυτοκράτορα δεν ακύρωσε τον θεσμικό χαρακτήρα της Συνόδου, η οποία
λειτούργησε υπό κανονικό και όχι κρατικό δίκαιο.
Η
συνοδική πρακτική της Εκκλησίας εισήγαγε ήδη από τον 4ο αιώνα έννοιες
όπως η λογοδοσία, η διάκριση εξουσιών και η υπεροχή των κανόνων έναντι
της ισχύος – έννοιες που θα αναδειχθούν αργότερα ως πυλώνες του κράτους
δικαίου στη Δύση.
Χωρίς την εμπειρία αυτής της
θεσμικής ωριμότητας, που διαμορφώθηκε εντός της Εκκλησίας, η πολιτική
και νομική παράδοση της Ευρώπης θα στερούνταν ενός από τους βαθύτερους
ιστορικούς της πυλώνες.
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΟΠΩΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ <ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ>